(Nie)dopuszczalne ograniczanie liczby potomstwa? Refleksja o aborcji w świadomości społecznej Polaków (na podstawie badań opinii publicznej)

Autor

Słowa kluczowe:

aborcja, badania opinii publicznej

Abstrakt

Encyklika Humanae vitae wśród niedozwolonych form ograniczania liczby potomstwa wymienia m. in. aborcję. Od 1993 roku w Polsce aborcja jest legalna wyłącznie w 3 sytuacjach: ciąży będącej wynikiem czynu zabronionego, zagrożenia życia i/lub zdrowia matki, dużego prawdopodobieństwa wady/choroby płodu. Badania opinii publicznej (od lat dziewięćdziesiątych do chwili obecnej) pokazują, że o ile Polacy przeciwni są powszechnej dostępności aborcji (traktowania jej jako narzędzia kształtowania liczby potomstwa), o tyle skłonni są akceptować aborcję w sytuacjach dopuszczanych przez prawo (zwłaszcza w przypadku czynu zabronionego i zagrożenia życia/zdrowia matki).

Biogram autora

Mikołaj Gębka, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wydział Teologiczny

Dr nauk humanistycznych, socjolog, adiunkt na Wydziale Teologicznym UAM w Poznaniu, absolwent Podyplomowego Studium Rodziny na Wydziale Teologicznym UAM (2003). Autor ok. 20 artykułów. Zajmuje się problematyką rodzinną – praca magisterska (2001) poświęcona młodym małżeństwom, praca doktorska (2008) – społecznej roli ojca. Obecnie zajmuje się problemem dysfunkcji w sferze prokreacyjnej rodziny.

Bibliografia

Adamski F. (2002), Rodzina. Wymiar społeczno-kulturowy, Kraków 2002.

Gębka M. (2011), Funkcja prokreacyjna na rozdrożu?, „Roczniki Socjologii Rodziny”, t. XXI, s. 37-55.

Goldberg M. (2011), Wojny reprodukcyjne. Płeć, władza a przyszłość świata, Warszawa.

Holzer J. (2006), Demograficzne uwarunkowania polityki społecznej, w: Polityka społeczna, red. A. Kurzynowski, wyd. 3, Warszawa, s. 21-36.

Komunikat z badań CBOS (1991), Prawo o aborcji w opinii społeczeństwa, Warszawa, CBOS, 1991, BS/111/35/91.

Komunikat z badań CBOS (1992), Opinia społeczna o przerywaniu ciąży, Warszawa, CBOS, 1992, BS/409/104/92.

Komunikat z badań OBOP (1994), Polacy o prawnym zakazie przerywania ciąży, Warszawa, Telewizja Polska S.A. OBOP, 1994, 43/94.

Komunikat z badań OBOP (1995), Polacy o aborcji, Warszawa, Telewizja Polska S.A. OBOP¸ 1995, 73/95.

Komunikat z badań CBOS (1996a), Kwestie ideologiczne: prywatyzacja, bezrobocie, aborcja, konkordat, Warszawa, CBOS, 1996, BS/4/4/96.

Komunikat z badań CBOS (1996b), Nowelizacja ustawy antyaborcyjnej i jej konsekwencje, Warszawa, CBOS, 1996, BS/176/174/96.

Komunikat z badań OBOP (1996c), Opinie o dopuszczalności aborcji, Warszawa, OBOP¸ 1996, 32/96.

Komunikat z badań CBOS (1996d), Stosunek do aborcji wobec liberalizacji przepisów jej dotyczących, Warszawa, CBOS, 1996, BS/152/150/96.

Komunikat z badań OBOP (1997a), Czy przerywanie ciąży powinno być dozwolone, czy nie?, Warszawa, OBOP¸ 1997, 002/97.

Komunikat z badań CBOS (1997b), Stosunek do aborcji po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa, CBOS, 1997, BS/97/97/97.

Komunikat z badań CBOS (1998), Stosunek do aborcji po zaostrzeniu przepisów aborcyjnych, Warszawa, CBOS, 1998, BS/20/20/98.

Komunikat z badań CBOS (1999), Młodzież i dorośli o aborcji, Warszawa, CBOS, 1999, BS/127/99.

Komunikat z badań CBOS (2002), Opinie o prawie do aborcji, Warszawa, CBOS, 2002, BS/191/2002.

Komunikat z badań CBOS (2003), Opinie o prawnej regulacji przerywania ciąży, Warszawa, CBOS, 2003, BS/139/2003.

Komunikat z badań CBOS (2005), Aborcja, edukacja seksualna, zapłodnienie pozaustrojowe, Warszawa, CBOS, 2005, BS/37/2005.

Komunikat z badań CBOS (2006), Postawy wobec aborcji, Warszawa, CBOS, 2006, BS/173/2006.

Komunikat z badań CBOS (2007), Opinie na temat aborcji, Warszawa, CBOS, 2007, BS/152/2007.

Komunikat z badań CBOS (2010), Opinie na temat dopuszczalności aborcji, Warszawa, CBOS, 2010, BS/100/2010.

Komunikat z badań CBOS (2011), Opinie o prawnej dopuszczalności i regulacji aborcji, Warszawa, CBOS, 2011, BS/102/2011.

Komunikat z badań CBOS (2012), Opinie o prawie aborcyjnym, Warszawa, CBOS, 2012, BS/160/2012.

Komunikat z badań CBOS (2016a), Dopuszczalność aborcji w różnych sytuacjach, Warszawa, CBOS, 2016, BS/71/2016, ISSN 2353-5822.

Komunikat z badań CBOS (2016b), Jakiego prawa aborcyjnego oczekują Polacy, Warszawa, CBOS, 2016, BS/144/2016, ISSN 2353-5822.

Komunikat z badań CBOS (2016c), Opinie o dopuszczalności aborcji, Warszawa, CBOS, 2016, BS/51/2016, ISSN 2353-5822.

Tyszka Z. (2001), System metodologiczny wieloaspektowej integralnej analizy życia rodzinnego, wyd. 2, Poznań.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 1956 r. o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, Dz.U. z 1956 r., nr 12, poz. 61, art. 1 par. 1.

Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, Dz.U. z 1993 r., nr 17, poz. 78.

Publikacje internetowe:

Dąbrowska Z., Badani chcą, by w przypadku nieusuwalnej i ciężkiej wady płodu, aborcja wciąż była legalna i dostępna, w: www.rp.pl, 24.01.2018, http://www.rp.pl/Spor-o-aborcje/301249914-Sondaz-Polacy-nie-chca-zaostrzania-przepisow-aborcyjnych.html [dostęp: 26.01.2018].

Gennarini S., UN pushes for international law to make abortion a human right, w: LIFESITE, 21.09.2017, https://www.lifesitenews.com/opinion/un-pushes-for-international-law-to-make-abortion-a-human-right [dostęp: 25.03.2018].

Gennarini S., UN Says Women Who Want to „Avoid Pregnancy” Should Use Abortion as Family Palnning, w: LifeNews.com, 20.04.2017, http://www.lifenews.com/2017/04/20/un-says-women-who-want-to-avoid-pregnancy-should-use-abortion-as-family-planning/ [dostęp: 25.03.2018].

Globalna koalicja zwalcza wysiłki ONZ zmierzające do ogłoszenia aborcji „prawem człowieka”, w: Polityka Polska, 23.10.2017, http://politykapolska.eu/2017/10/23/globalna-koalicja-zwalcza-wysilki-onz-zmierzajace-ogloszenia-aborcji-prawem-czlowieka/ [dostęp: 20.02.2018].

Góralczyk B., [Chiny] Koniec chińskiego snu, „Kultura Liberalna” nr 357(45/2015), 12.11.2015, https://kulturaliberalna.pl/2015/11/12/chiny-goralczyk-wyzwania-demografia [dostęp: 25.03.2018].

Indie – 63 miliony dziewczynek zginęło w wyniku selektywnej aborcji, w: Serwis informacyjny Fundacji „Jeden z nas”, 09.02.2018, https://jedenznas.pl/indie-63-miliony-dziewczynek-zginelo-wyniku-selektywnej-aborcji/ [dostęp: 25.03.2018].

Komitet praw człowieka o aborcji, w: Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, 13.11.2017, http://federa.org.pl/komitet-praw-czlowieka-o-aborcji/ [dostęp: 25.02.2018].

Legalnych aborcji w Polsce jest więcej. I to wcale nie z tego powodu, o którym myślicie, w: Gazeta.pl, 01.02.2018, http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,22967897,legalnych-aborcji-w-polsce-jest-wiecej-i-to-wcale-nie-z-tego.html [dostęp: 30.03.2018].

Liczba aborcji w Polsce – interpelacja, w: strona internetowa posła Jakuba Kuleszy, 22.09.2016,

Makarewicz J., Kodeks karny z komentarzem, wyd. 3, Lwów, Wydawnictwo Zakładu Narodowego Imienia Ossolińskich, 1932, http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=77578&dirids=1 [dostęp: 30.01.2018].

Mija 25 lat od uchwalenia tzw. ustawy antyaborcyjnej, w: Gazeta Prawna.pl, 07.01.2018, http://prawo.gazetaprawna.pl/artykuly/1096129,25-lat-temu-uchwalono-tzw-ustawe-antyaborcyjna.html [dostęp: 25.01.2018].

MZ: W 2016 roku w Polsce wykonano ponad tysiąc aborcji, w: RMF24, 25.08.2017, http://twojezdrowie.rmf24.pl/aktualnosci/news-mz-w-2016-roku-w-polsce-wykonano-ponad-tysiac-aborcji,nId,2432919 [dostęp: 25.01.2018].

ONZ promuje aborcję jako... prawo człowieka, w: Fronda.pl, http://www.fronda.pl/a/onz-promuje-aborcje-jako-prawo-czlowieka,100748.html [dostęp: 25.03.2018].

ONZ twierdzi, że aborcja jest jedną z metod planowania rodziny, w: Serwis informacyjny Fundacji „Jeden z nas”, 21.04.2017, https://jedenznas.pl/onz-twierdzi-ze-aborcja-jedna-metod-planowania-rodziny/ [dostęp: 20.02.2018].

Ordo Iuris odniosło się do uwag Komitetu Praw Człowieka dotyczących dostępu do aborcji w Polsce, w: www.rp.pl, 30.01.2018, http://www.rp.pl/Zdrowie/301309957-Reakcja-Ordo-Iuris-na-uwagi-Komitetu-Praw-Czlowieka-dotyczace-dostepu-do-aborcji-w-Polsce.html [dostęp: 20.02.2018].

Ordo Iuris: postulaty feministek są obce dla większości Polek, w: RMF24, 08.03.2017, http://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-ordo-iuris-postulaty-feministek-sa-obce-dla-wiekszosci-polek,nId,2365835 [dostęp: 25.01.2018].

Paweł VI, Encyklika Humanae vitae, w: Opoka.org.pl, 05.07.1999, https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/pawel_vi/encykliki/humane.html [dostęp: 28.03.2018].

Polska chce usunięcia zapisów w dokumentach ONZ. Chodzi o dostęp do aborcji i karanie kobiet, w: Gazeta.pl, 12.10.2017, http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114871,22506045,polska-chce-usuniecia-zapisow-w-dokumentach-onz-chodzi-o-dostep.html [dostęp: 20.02.2018].

Safe abortion: technical and Policy guidance for health systems, Wyd. 2, WHO, 2012, ISBN 9789241548434, http://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/70914/9789241548434_eng.pdf?sequence=1 [dostęp: 20.03.2018].

Sprawa Tysiąc przeciw Polsce (skarga nr5410_03), wyrok z 20 marca 2007 r. [tłumaczenie robocze Ministerstwa Sprawiedliwości], w: Trybunał Konstytucyjny, http://trybunal.gov.pl/polskie-akcenty-w-orzecznictwie-miedzynarodowym/rada-europy-europejski-trybunal-praw-czlowieka/w-sprawach-polskich/art/7999-sprawa-tysiac-przeciwko-polsce-skarga-nr-5410-03-wyrok-z-dnia-20-marca-2007-rtlumaczenie-robo/ [dostęp: 25.01.2018].

US refuses to back UN on abortion access in human rights resolution, „The Guardian” 22.06.2017, https://www.theguardian.com/world/2017/jun/22/women-abortion-un-human-rights-resolution-us-refuses [dostęp: 25.03.2018].

Wiceszef Msz: ONZ nie powinna angażować się w promowanie aborcji na świecie, w: www.tvp.info, 13.10.2017, https://www.tvp.info/34386990/wiceszef-msz-onz-nie-powinna-angazowac-sie-w-promowanie-aborcji-na-swiecie [dostęp: 20.02.2018].

Yoshihara S., Oas R., Eleven Problems with the 2012 WHO Technical Guidance on Abortion, w: C-Fam, 07.11.2012, https://c-fam.org/wp-content/uploads/11-PROBS-WITH-WHO6.pdf [dostęp: 25.03.2018].

Zięba A., Historia legalizacji aborcji w Europie i w Polsce, w: Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu, http://www.swietyjozef.kalisz.pl/OtoczmyTroskaZycie/13.html [dostęp: 25.01.2018].

Opublikowane

2018-12-01